Logo
Zaloguj / Rejestruj
2026-08-06 Artykuły

Menopauza – rola farmaceuty

Menopauza jest fizjologicznym etapem życia kobiety związanym z wygasaniem czynności hormonalnej jajników, któremu mogą towarzyszyć liczne objawy wpływające na jakość życia i zdrowie długoterminowe. Ze względu na ich różnorodność i często niespecyficzny charakter objawy menopauzalne pozostają niedostatecznie rozpoznawane i bywają przypisywane innym schorzeniom, co może opóźniać właściwe leczenie. Artykuł przedstawia najważniejsze zmiany zachodzące w okresie menopauzy, ich konsekwencje kliniczne oraz aktualne możliwości terapeutyczne, ze szczególnym uwzględnieniem menopauzalnej terapii hormonalnej (MHT), leczenia niehormonalnego i postępowania w zespole moczowo-płciowym menopauzy (GSM). Omówiono również rolę farmaceuty w identyfikacji objawów, edukacji zdrowotnej oraz wspieraniu pacjentek w podejmowaniu świadomych decyzji terapeutycznych.

Transformacja menopauzalna dotyczy w Polsce ponad 4 mln kobiet, co nadaje temu zjawisku istotne znaczenie zdrowotne i społeczne [2]. Zmniejszające się stężenia estrogenów i progesteronu, a także związane z wiekiem zmiany poziomu androgenów stanowią biologiczne podłoże wielu objawów ogólnoustrojowych. Obok najbardziej rozpoznawalnych uderzeń gorąca i nocnych potów pojawiają się również objawy psychiczne, dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego czy moczowo-płciowego [3].

  Czytaj pełny tekst

Autor: mgr farm. Beata Rychlewska-Kłaput

Udostępnij:

Data publikacji: 2026-08-06

Źródło: "Lek w Polsce" nr 08/2026

Słowa kluczowe: menopauza, perimenopauza, menopauzalna terapia hormonalna, zespół moczowo-płciowy menopauzy

1. Kaczmarek M. The timing of natural menopause in Poland and associated factors. Maturitas. 2007;57(2):139-153. doi:10.1016/j.maturitas.2006.12.001.
2. Główny Urząd Statystyczny. Demografia – Dziedzinowe Bazy Wiedzy [Internet]. [cyt. 2026 May 10]. Dostępne na: https://dbw.stat.gov.pl/dashboard/21
3. Lambrinoudaki I, et al. Menopause, wellbeing and health: A care pathway from the European Menopause and Andropause Society. Maturitas. 2022;163:1-14. doi:10.1016/j.maturitas.2022.04.008.
4. Kulczyk Foundation. Biała Księga Menopauzy. Diagnoza i rekomendacje 2025 [Internet]. [cyt. 2026 May 1]. Dostępne na: https://menopauzabeztabu.org.pl/wp-content/uploads/2025/11/Biala-Ksiega-Menopauzy_KF.pdf
5. Soules MR, Sherman S, Parrott E, et al. Executive summary: Stages of Reproductive Aging Workshop (STRAW). Climacteric. 2001;4(4):267-272.
6. UpToDate. Menopause: Clinical features and diagnosis [Internet]. [cyt. 2026 May 14]. Dostępne na: https://www.uptodate.com/contents/menopause-clinical-features-and-diagnosis
7. Davis SR, Baber R, Panay N, et al. The 2023 Practitioner’s Toolkit for Managing Menopause. Climacteric. 2023;26(6):517-536. doi:10.1080/13697137. 2023.2258783.
8. Healthy Hormones. Symptoms of peri/menopause [Internet]. [cyt. 2026 May 12]. Dostępne na: https://www.healthyhormones.au/home
9. Newson Education. Women’s Experiences of Perimenopause and Menopause 2024 [Internet]. [cyt. 2026 May 12]. Dostępne na: https://cdn.prod.website-files.com/67a63be529a3ac2a1bc1dda8/686e80c928683b5e-
5e46f034_DLN-Menopause-Consumer-Research-April-24-FINAL-Oct1.pdf
10. Hamoda H, Panay N, Pedder H, Arya R. The British Menopause Society & Women’s Health Concern 2020 recommendations on hormone replacement therapy in menopausal women. Post Reprod Health. 2020;26(4):181-209. doi:10.1177/2053369120957514.
11. The North American Menopause Society. The 2023 nonhormone therapy position statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2023;30(6):573-590. doi:10.1097/GME.0000000000002200.
12. British Menopause Society. Menopause – identification and management from NICE guideline to practice [Internet]. [cyt. 2026 May 12]. Dostępne na: https://thebms.org.uk/wp-content/uploads/2025/04/09-BMS-TfC-NICE-Menopause-Menopause-identification-and-management-%E2%80%93-from-guideline-to-practice-MARCH2025-D.pdf
13. British Menopause Society. Nutrition and Weight Gain [Internet]. [cyt. 2026 May 12]. Dostępne na: https://thebms.org.uk/wp-content/uploads/2023-/06/19-BMS-TfC-Menopause-Nutrition-and-Weight-Gain-JUNE2023 A.pdf
14. The North American Menopause Society. The 2022 hormone therapy position statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2022;29(7):767-794. doi:10.1097/GME.0000000000002028.
15. British Menopause Society. Cognitive Behaviour Therapy (CBT) for menopausal symptoms [Internet]. [cyt. 2026 May 12]. Dostępne na: https://thebms.org.uk/wp-content/uploads/2025/11/01-NEW-BMS-TfC-CBT-NOV2025-C.pdf
16. UpToDate. Menopausal hormone therapy: Benefits and risks [Internet]. [cyt. 2026 May 14]. Dostępne na: https://www.uptodate.com/contents/menopausal-hormone-therapy-benefits-and-risks
17. Panay N, Anderson RA, Nappi RE, et al. Evidence-based guideline: premature ovarian insufficiency. Hum Reprod Open. 2024;2024(4). doi:10.1093/hropen/hoae065.
18. UpToDate. Treatment of menopausal symptoms with hormone therapy [Internet]. [cyt. 2026 May 14]. Dostępne na: https://www.uptodate.com/contents/treatment-of-menopausal-symptoms-with-hormone-therapy
19. British Menopause Society. HRT and Breast Cancer Risk [Internet]. [cyt. 2026 May 13]. Dostępne na: https://thebms.org.uk/wp-content/uploads/202-5/09/12-NEW-BMS-ToolsforClinicians-Fast-Facts-HRT-and-Beast-Cancer-Risk-SEPT2025-B.pdf
20. Fournier A, Berrino F, Clavel-Chapelon F. Unequal risks for breast cancer associated with different hormone replacement therapies: results from the E3N cohort study. Breast Cancer Res Treat. 2008;107(1):103-111.
doi:10.1007/s10549-007-9523-x.
21. Stute P, Wildt L, Neulen J. The impact of micronized progesterone on breast cancer risk: a systematic review. Climacteric. 2018;21(2):111-122. doi:10.1080/13697137.2017.1421925.
22. UpToDate. Patient education: Non-estrogen treatments for menopausal symptoms [Internet]. [cyt. 2026 May 14]. Dostępne na: https://www.uptodate.com/contents/non-estrogen-treatments-for-menopausal symptomsbeyond-the-basics
23. Mili N, Paschou SA, Armeni A, Georgopoulos N, Goulis DG, Lambrinoudaki I. Genitourinary syndrome of menopause: a systematic review on prevalence and treatment. Menopause. 2021;28(6):706-716. doi:10.1097/ GME.0000000000001752.
24. British Society for Sexual Medicine. Position Statement for Management of Genitourinary Syndrome of the Menopause (GSM) [Internet]. [cyt. 2026 May 13]. Dostępne na:
https://bssm.org.uk/wp content/uploads/2024/03/BSSM-Position-statementfor-management-of-genitourinary-syndrome-of-the-menopause-GSM.pdf
25. Begay O, Jean-Pierre N, Abraham CJ, et al. Identification of Personal Lubricants That Can Cause Rectal Epithelial Cell Damage and Enhance HIV Type 1 Replication in Vitro. AIDS Res Hum Retroviruses. 2011;27(9):1019-1024. doi:10.1089/aid.2010.0252.
reklama banery wege 1200x300 2023