2026-05-18 Artykuły

Suplementacja żelaza – kiedy jest konieczna i jak ją prowadzić bezpiecznie?

Żelazo to jeden z podstawowych minerałów dla organizmu. Odpowiada za liczne funkcje biologiczne. Brak odpowiedniej podaży z diety może powodować konieczność suplementacji żelaza. Dodatkowo u kobiet w ciąży, małych dzieci i osób z niektórymi chorobami układu pokarmowego pojawia się zwiększone zapotrzebowanie na żelazo. Jak efektywnie i bezpiecznie je przyjmować?

Żelazo należy do najważniejszych pierwiastków śladowych w organizmie człowieka. Choć jego całkowita zawartość w ciele dorosłej osoby wynosi zaledwie 3–5 g, to i tak pełni ono funkcje kluczowe dla prawidłowego działania niemal każdego układu. Niedobór żelaza jest jednocześnie najczęściej występującą przyczyną niedokrwistości na świecie – według danych Światowej Organizacji Zdrowia problem ten dotyczy nawet ponad 1,6 mld ludzi, przy czym szczególnie narażone są kobiety w wieku rozrodczym, kobiety ciężarne, dzieci oraz osoby starsze. W Polsce szacuje się, że niedokrwistość z niedoboru żelaza występuje u 10–20% kobiet w wieku reprodukcyjnym. 

Żelazo w organizmie człowieka występuje w dwóch głównych pulach: funkcjonalnej i zapasowej. Największa część pierwiastka – około 70% – wchodzi w skład hemoglobiny, białka zawartego w czerwonych krwinkach, które odpowiada za transport tlenu z płuc do wszystkich tkanek i narządów. Kolejne kilkanaście procent żelaza stanowi składnik mioglobiny – białka mięśniowego, które magazynuje tlen niezbędny do pracy mięśni szkieletowych i serca.

  Czytaj pełny tekst

Autor: mgr farm. Mateusz Jabłoński

Udostępnij:

Data publikacji: 2026-05-18

Źródło: "Lek w Polsce" nr 04/2026

Słowa kluczowe: żelazo, niedobór żelaza, suplementacja żelaza, ferrytyna

1. Ganz T. Systemic iron homeostasis. Physiol Rev. 2013;93(4):1721–1741.
2. World Health Organization. Guideline: daily iron and folic acid supplementation in pregnant women. Geneva: WHO; 2012.
3. Hurrell R, Egli I. Iron bioavailability and dietary reference values. Am J Clin Nutr. 2010;91(5):1461S–1467S.
4. Kell DB, Pretorius E. Serum ferritin is an important inflammatory disease marker, as it is mainly a leakage product from damaged cells. Metallomics. 2014;6(4):748–773.
5. Beard JL. Iron biology in immune function, muscle metabolism and neuronal functioning. J Nutr. 2001;131(2 Suppl 2):568S–580S.
6. Camaschella C. Iron-deficiency anemia. N Engl J Med. 2015;372(19):1832–1843.
7. Milman N. Anemia – still a major health problem in many parts of the world! Ann Hematol. 2011;90(4):369–377.
8. Lozoff B, Georgieff MK. Iron deficiency and brain development. Semin Pediatr Neurol. 2006;13(3):158–165.
9. Tolkien Z, Stecher L, Mander AP, Pereira DI, Powell JJ. Ferrous sulfate supplementation causes significant gastrointestinal side-effects in adults: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2015;10(2):e0117383.
10. Newlin MK, Williams S, McNamara T, Quinney HA, Belcastro AN. The effects of aerobic exercise on hematological indices of iron status in female collegiate athletes. J Strength Cond Res. 1991;5(4):204–208.
11. Weiss G, Ganz T, Goodnough LT. Anemia of inflammation. Blood. 2019;133(1):40–50.
12. Lynch SR, Cook JD. Interaction of vitamin C and iron. Ann N Y Acad Sci. 1980;355:32–44.
13. Lopez A, Cacoub P, Macdougall IC, Peyrin-Biroulet L. Iron deficiency anaemia. Lancet. 2016;387(10021):907–916.
14. Geisser P, Burckhardt S. The pharmacokinetics and pharmacodynamics of iron preparations. Pharmaceutics. 2011;3(1):12–33.
15. Bovell-Benjamin AC, Viteri FE, Allen LH. Iron absorption from ferrous bisglycinate and ferric trisglycinate in whole maize is regulated by iron status. Am J Clin Nutr. 2000;71(6):1563–1569.
16. Piskin E, Cianciosi D, Gulec S, Tomas M, Capanoglu E. Iron absorption: factors, limitations, and improvement methods. ACS Omega. 2022;7(24):20441–20456.
17. Auerbach M, Adamson JW. How we diagnose and treat iron deficiency anemia. Am J Hematol. 2016;91(1):31–38.
18. Moretti D, Goede JS, Zeder C, et al. Oral iron supplements increase hepcidin and decrease iron absorption from daily or twice-daily doses in iron-depleted young women. Blood. 2015;126(17):1981–1989.
19. Madiwale T, Liebelt E. Iron: not a benign therapeutic drug. Curr Opin Pediatr. 2006;18(2):174–179.
20. Aggett PJ, Agostoni C, Axelsson I, et al. Iron metabolism and requirements in early childhood: do we know enough? A commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2002;34(4):337–345.
POWRÓT
reklama Baner_prawy_ZALOGU-SIE
...
reklama Cukrzyca – podstawy diagnostyki i terapii
Info
Najczęściej czytane
Redaktor poleca
GP

Na skróty

Informacje

Copyright © Medyk sp. z o.o