2026-01-22 Artykuły

Ziołowe terapie wspomagające w zespole policystycznych jajników (PCOS)

Interwencje ziołowe u kobiet w wieku rozrodczym mogą stanowić istotne uzupełnienie farmakoterapii zespołu policystycznych jajników (PCOS: polycystic ovary syndrome), na co wskazują badania przedkliniczne i kliniczne. Wstępne dowody na równoważne i/lub wspomagające efekty leczenia znaleziono dla dwóch leków farmaceutycznych (bromokryptyny i klomifenu) i trzech leków ziołowych w leczeniu hiperprolaktynemii (Vitex agnus castus), niepłodności i indukcji owulacji (Cimicifuga racemosa i  Tribulus terrestris). Zbiorcza analiza danych wskazuje na akceptowalną jakość dowodów dla Vitex agnus castus i klomifenu w leczeniu niepłodności i indukcji owulacji oraz Cimicifuga racemosa i Tribulus terrestris w leczeniu rzadkich miesiączek/braku miesiączki i niepłodności związanych z PCOS. Co również istotne, pośrednio na prozdrowotną rolę diety warzywno-owocowej wskazuje wykryty u kobiet z PCOS niski indeks fitochemikaliów dietetycznych (DPI: dietary phytochemical index). Dane wskazujące na skuteczność ziół Tribulus terrestris, Glycyrrhiza spp. stosowanych samodzielnie lub w połączeniu z innymi środkami są obiecujące, niemniej jednak jest to wczesna faza badań.

Zespół policystycznych jajników (PCOS: polycystic ovary syndrome) to wieloczynnikowe zaburzenie hormonalne i metaboliczne, które dotyka 5–20% kobiet w wieku rozrodczym. Jest to choroba endokrynologiczna, która wpływa na funkcje metaboliczne kobiet w wieku rozrodczym i może wiązać się z wyższą produkcją testosteronu i androgenów niż normalnie przez jajniki lub nadnercza kobiet. Wzmożoną steroidogenezę jajników przypisuje się głównie zmienionej ekspresji kluczowych enzymów cytochromowych P450 na szlaku biosyntezy hormonów steroidowych. Wykazano związek między wariantami genetycznymi a ryzykiem PCOS w rodzinach lub populacjach, co sugeruje, że PCOS ma istotny komponent dziedziczny.

  Czytaj pełny tekst

Autor: prof. dr hab. Krzysztof L. Krzystyniak, lek. med. Mariusz Wójtowicz, mgr Joanna Grzyb

Udostępnij:

Data publikacji: 2026-01-22

Źródło: "Lek w Polsce" nr 12/2025

Słowa kluczowe: zespół policystycznych jajników (PCOS), indeks fitochemikaliów dietetycznych (DPI), interwencje ziołowe, suplementy roślinne

1. Chavez GN, Jaworsky K, Basu A. The effects of plant-derived phytochemical compounds and phytochemical-rich diets on females with polycystic ovaria syndrome: A scoping review of clinical trials. Int J Environ Res Public Health. 2023 Aug 6;20(15):6534. doi: 10.3390/ijerph20156534.
2. Chaudhary H, Patel J, Jain NK, Joshi R. The role of polymorphism in various potential genes on polycystic ovary syndrome susceptibility and pathogenesis. J Ovarian Res. 2021 Sep 26;14(1):125. doi: 10.1186/s13048-021-00879-w.
3. Amirkhizi F, Taghizadeh M, Hamedi-Shahraki S, Asghari S. Association of dietary phytochemical index with metabolic markers, serum asymmetric dimethylarginine and atherogenic indices in patients with polycystic ovary syndrome. Nutr Metab (Lond). 2025 May 7;22(1):39. doi: 10.1186/s12986-025-00932-1.
4. Atta R, Gouda SG, Mohamed MH, et al. Pluchea dioscoridis extract: A novel therapeutic approach for polycystic ovary syndrome targeting ovarian morphology, dopamine pathways, and neurobehavior in relation to its phytocomponents. PLoS One. 2025 Jun 26;20(6):e0325439. doi: 10.1371/ journal.pone.0325439.
5. Franik S, Le QK, Kremer JA, et al. Aromatase inhibitors (letrozole) for ovulation induction in infertile women with polycystic ovary syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2022 Sep 27;9(9):CD010287. doi: 10.1002/14651858.CD010287.pub4.
6. Chi Y, Yue R, Lv Y, et al. The dietary phytochemical index and its relation to polycystic ovary syndrome: a case-control study. J Ovarian Res. 2024 Nov 16;17(1):228. doi: 10.1186/s13048-024-01540-y.
7. Nowosad K, Ostrowska M, Glibowski P, et al. Dietary and genetic aspects of polycystic ovary syndrome (PCOS) in Polish women-Part I: Nutritional status and dietary intake. Nutrients. 2025 Jul 21;17(14):2377. doi: 10.3390/nu17142377.
8. Nowosad K, Ostrowska M, Glibowski P, et al. Dietary and genetic aspects of polycystic ovary syndrome (PCOS) in Polish women-Part II: Association of CYP19, FTO, MC4R and INSR gene polymorphisms with clinical symptoms of PCOS. Genes (Basel). 2025 Jul 18;16(7):840. doi: 10.3390/genes16070840.
9. Arentz S, Smith CA, Abbott J, et al. Combined lifestyle and herbal medicine in overweight women with polycystic ovary syndrome (PCOS): A randomized controlled trial. Phytother Res. 2017 Sep;31(9):1330-1340. doi: 10.1002/ptr.5858.
10. Bahramfard T, Zolghadrpour MA, Jowshan MR, et al. The relationship between dietary phytochemical index and risk of gestational diabetes mellitus in Iran: a case-control study. BMC Nutr. 2025 May 30;11(1):105. doi: 10.1186/s40795-025-01070-w.
11. Ahmadirad H, Omrani M, Azmi N, et al. Dietary phytochemical index and the risk of cancer: A systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2025 Apr 2;20(4):e0319591. doi: 10.1371/journal.pone.0319591.
12. Arentz S, Abbott JA, Smith CA, Bensoussan A. Herbal medicine for the management of polycystic ovary syndrome (PCOS) and associated oligo/amenorrhoea and hyperandrogenism; a review of the laboratory evidencefor effects with corroborative clinical findings. BMC Complement Altern Med. 2014 Dec 18;14:511. doi: 10.1186/1472-6882-14-511.
13. Lee J, An S, Kim YW, et al. Comparative advantage and efficacy of natural products for polycystic ovary syndrome. J Ovarian Res. 2025 Aug 9;18(1):178. doi: 10.1186/s13048-025-01756-6.
14. Zhou K, Zhang J, Xu L, et al. Chinese herbal medicine for subfertile women with polycystic ovarian syndrome. Cochrane Database Syst Rev. 2016 Oct 12;10(10):CD007535. doi: 10.1002/14651858.CD007535.pub3. Update in: Cochrane Database Syst Rev. 2021 Jun 4;6:CD007535. doi: 10.1002/14651858.CD007535.pub4.
POWRÓT
...
Info
Najczęściej czytane
Redaktor poleca
GP

Na skróty

Informacje

Copyright © Medyk sp. z o.o