Odwołania do zwierząt lub innych roślin w łacińskich nazwach roślin

2026-01-19 Artykuły

Odwołania do zwierząt lub innych roślin w łacińskich nazwach roślin

W łacińskich nazwach roślin dość często możemy zaobserwować odwołania do zwierząt lub innych roślin. Motywacją autorów był najczęściej wygląd zewnętrzny, charakterystyczne zachowanie lub właściwości smakowe danej rośliny. Przykładami takich nazw są: Humulus lupulus „chmiel zwyczajny” Vaccinium myrtillus „borówka czernica”.

Humulus lupulus „chmiel zwyczajny”

Wyraz humulus nie jest rdzennie łaciński. Nazwa, spotykana m.in. u św. Hildegardy z Bingen, została zaczerpnięta prawdopodobnie z dolnoniemieckiego homele, humle, ta zaś ze starosłowiańskiego chmel. Inna teoria głosi, że pochodzi ona od starofrankońskiego wyrazu humilo „macać dookoła”, co odpowiada zachowaniu się wijących się łodyg rośliny z haczykowato wygiętymi włoskami czepiającymi się wszelkich napotkanych na drodze przeszkód. Łaciński wyraz lupulus „wilczek” jest zdrobnieniem od lupus „wilk”. Być może to łacińskie określenie wzięło się stąd, iż dawniej wierzono, że kłębowisko chmielowych pędów oplatając inne rośliny, dusi je niczym wilk swoje ofiary.

Surowcem leczniczym są szyszki chmielu. Mają działanie uspokajające, ułatwiają zasypianie, działają rozkurczowo i przeciwlękowo, a także przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo. Chmiel kojarzy się wielu z nas z piwem. Choć piwo pito już w starożytności, to chmielu zaczęto do niego dodawać dopiero we wczesnym średniowieczu.