Logo
Zaloguj / Rejestruj
2026-09-01 Artykuły

Metamizol – analgetyk o 100-letniej historii z realną szansą na drugie życie

Metamizol to analgetyk o 100-letniej historii. Artykuł podsumowuje jego dzieje, farmakologię multimodalną i bilans korzyści/ryzyka. Omówiono ryzyko agranulocytozy, nowe wytyczne EMA z września 2024 r. oraz niską częstość powikłań w Polsce w kontekście farmakogenetyki. Przedstawiono perspektywy drugiego życia leku w analgezji multimodalnej i modulacji szlaków TRPA1/kannabinoidowych.

Metamizol sodowy, znany jako dipyron, noramidopiryna czy novaminsulfon, to jeden z bardziej kontrowersyjnych analgetyków w historii medycyny. W jednych krajach zakazany od pół wieku, w innych – w tym w Polsce – jest najczęściej przepisywanym lekiem przeciwbólowym w warunkach szpitalnych i jednym z filarów leczenia bólu pooperacyjnego, kolkowego i nowotworowego. Wrzesień 2024 r. przyniósł najważniejszy od lat przegląd Europejskiej Agencji Leków i nowe, ujednolicone wytyczne dla praktyki w całej UE [1,2,3]. Metamizol jest pochodną pirazolonu, syntezowaną w laboratorium Hoechst AG w Niemczech w 1920 r. i wprowadzoną na rynek w 1922 r. pod nazwą handlową Novalgin.

 

Autor: dr Wojciech Łuszczyna

Udostępnij:

Data publikacji: 2026-09-01

Źródło: "Lek w Polsce" nr 08/2026

Słowa kluczowe: metamizol, agranulocytoza, analgezja multimodalna, ból pooperacyjny, farmakogenetyka

1. Zinzi A, Gaio M, Ruggiero D, et al. A systematic review and pharmacovigilance analysis of the risk of agranulocytosis associated with metamizole use. Sci Rep. 2025;15:12663124.
2. European Medicines Agency. Assessment report: metamizole-containing medicinal products - Article 107i referral. EMA/470471/2024. 2024 Sep 5.
3. European Medicines Agency. EMA recommends measures to minimise serious outcomes of known side effect with painkiller metamizole. EMA News. 2024 Sep 6.
4. Lutz M, Anders S, Reinhold M, et al. Metamizole (dipyrone) and the liver: a review of the literature. J Clin Pharmacol. 2019;59(11):1433-42.
5. Kotter T, da Costa BR, Fassler M, et al. Metamizole-associated adverse events: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2015;10(6):e0122918.
6. Andrade S, Bartels DB, Lange R, et al. Safety of metamizole: a systematic review of the literature. J Clin Pharm Ther. 2016;41(5):459-77.
7. Rogosch T, Sinning C, Podlewski A, et al. Novel bioactive metabolites of dipyrone (metamizol). Bioorg Med Chem. 2012;20(1):101-7.
8. Jasiecka A, Maslanka T, Jaroszewski JJ. Pharmacokinetics of metamizole (dipyrone) as an add-on in calves undergoing umbilical surgery. J Vet Pharmacol Ther. 2014;37(4):352-9.
9. Pierre SC, Schmidt R, Brenneis C, et al. Inhibition of cyclooxygenases by dipyrone. Br J Pharmacol. 2007;151(4):494-503.
10. Stamer UM, Gundert-Remy U, Biermann E, et al. Pharmacology and relevant drug interactions of metamizole. Eur J Pain. 2024;28(2):200-14.
11. Gaertner J, Stamer UM, Remi C, et al. Metamizole/dipyrone for palliative care. Palliat Med. 2017;31(3):205-16.
12. Blaser LS, Tramonti A, Egger P, et al. Metamizole-induced agranulocytosis: a mini review. Mol Cell Pediatr. 2021;8(1):6.
13. Hoffmann F, Bantel C, Jobski K. Risk of agranulocytosis with metamizole in comparison with alternative medications based on health records in Spain. Eur J Clin Pharmacol. 2024;80(3):365-75.
14. Balparda J, Gonzalez C, Ibarra A, et al. Real world evidence of the use of metamizole (dipyrone) by the Brazilian population. Front Pharmacol. 2023;14:115.
15. Cismaru CA, Cismaru AC, Nabavi SM, et al. Pharmacogenetics of metamizole-induced agranulocytosis: a systematic review and drug regulation implications. Front Pharmacol. 2023;14:118.
16. Vazquez E, Hernandez N, Escobar W, et al. Cannabinoid effects of metamizol/ dipyrone: a possible second life in pediatric anesthesia. Pharmaceuticals. 2020;13(9):237.
17. Bachmann F, Schmedtchen K, Remppis S, et al. Effects of metamizole, MAA, and paracetamol on proliferation, apoptosis, and necrosis in the pancreatic cancer cell lines PaTu 8988t and Panc-1. BMC Pharmacol Toxicol. 2021;22:40.
18. Pountos I, Krokowski M, Brzeszczynska J, et al. Potential cytoprotective and anti-apoptotic effect of metamizole alone and in combination with cytostatic drugs observed in vitro in canine (D-17) and human (U-2 OS) osteosarcoma cell lines. Biomedicines. 2024;12(3):571.
19. Klose S, Baus S, et al. Metamizole use and agranulocytosis risk: German health insurance cohort 2010-2013. Br J Clin Pharmacol. 2020;86(8):1546-55.
20. Sznejder H, Dzierzanowski T, et al. Metamizole (dipyrone) for multimodal analgesia in postoperative pain in adults. Palliat Med Pract. 2022;16(3):145-156.
21. Maj S, Lis Y. The incidence of metamizole sodium-induced agranulocytosis in Poland. J Int Med Res. 2002;30(3):257-263.
22. Maszewska J, Milnerowicz S, Rzepa P, et al. Between efficacy and risk: a critical appraisal of metamizole’s pharmacology, clinical use and regulatory status. Int J Innov Technol Soc Sci. 2025;3(47):100-108.
23. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych. Informacja Prezesa Urzędu z dnia 25 września 2024 r. w sprawie posiedzenia CMDh - metamizol. ArchURPL. 2024 Sep 25.
reklama Vademecum technika